Dictionaries by Pavli Qesku

Click here to edit subtitle

Stenda e Fjaloreve

Fjalorë të ndryshëm Shqip - Anglisht , Anglisht - Shqip. Mund t'i gjeni në Librari Albania Tiranë


www.albaniabook.com


https://www.facebook.com/pages/Librari-Albania-Tirana/418278271598819

























KARTOTEKË

ME

SHQIPE STANDARD

DHE

KRAHINORIZMA

GEGE E TOSKE

ARBËRESHE, ÇAME

E KOSOVARE


Me shembuj prej burimesh të hershme deri te shtypi i sotëm


Në këte faqe do të nxjerr fashikuj të punës së kryeme (jo të përkryeme), pa premtue se deri ku e kur. 


Hartim e vetëqortim, aq sa mund të kryhet me nji palë sy: Autori 


Parapërgatitja në kompjuter: Autori 


KARTOTEKË 


- përkufizime të qarta, e fjalëpaka 

- ilustrime nga autorë me emër deri te burime të gurrës popullore 

- emërtime shkencore për termat nga botanika deri te zoologjia 

- të dhana morfologjike si shumësi, kohët e foljeve etj. 

- shpjegime sqaruese për sfera të ndryshme të artit, dijes dhe shkencës 


BURIME 


Albanian English Dictionary, Edited by Leonard Newmark, Fjalor Shqip - Anglisht, albin, TIRANË 2000 

Ali Dhrimo - Rami Memushaj - Fjalor Drejtshkrimor i Gjuhës Shqipe, INFOBOTUES, Tiranë 2011 

Benedikt Dema - Fjalor Fjalësh të Rralla të Gjuhës Shqipe, Përgatiti Dom Nikë Ukgjini, Botimet Toena, Tiranë 2005 

D. Nikoll Gazulli - Fjalorth i Ri, Fjalë të Rralla të Përdoruna në Veri të Shqipnis, Botime Çabej 2005 

Dialektologjia Shqiptare - Akademia e Shkencave e RP të Shqipërisë, Instituti i Gjuhësisë dhe i Letërsisë, Sektori i Dialektologjisë, Tiranë 1974 (II), Tiranë 1975 (III), Tiranë 1990 (IV) 

Dr. H. Bariç - Fjalor i Gjuhës Serbishte ose Kroatishte dhe i Shqipes, I, II, Shtëpija Botuese e Akademis Jugosllave, Zagreb 1950 

Edmond Tupja - Fjalor Erotik i Gjuhës Shqipe, Botim i pasuruar, EDFA 2010 

Fjalor i Termave të Ekonomisë së Transportit Akademia e Shkencave e Shqipërisë, Instituti i Gjuhësisë dhe i Letërsisë, Tiranë 2002 

Fjalor i Termave Themelore të Mekanikës, Akademia e Shkencave e Shqipërisë, Instituti i Gjuhësisë dhe Letërsisë, Shtëpia Botuese "Shkenca", Tiranë, 2002 

Fjalor Politik, Ian McLean, Përkthyer dhe Përshtatur nga Zef Simoni, Shtëpia e Librit & Komunikimit, Tiranë 2001 

Fjalor Termash e Shprehjesh Mjedisore, Ismet Potera, Prishtinë 2002

Gaetano Gerbino - Fjalori Arbërisht-Italisht i Horës së Arbëreshëvet, Palermo 2007, ripunim shkurt 2010 

Mbledhës të Folklorit, Vëllimet 1 - 9, Botime të Institutit të Kulturës Popullore të Akademisë së Shkencave të RPSH 

Mehmet Elezi - Fjalor i Gjuhës Shqipe, Rreth 41 000 fjalë që nuk gjinden në FGJSSH, Enti Botues "Gjergj Fishta", 2006 

Miço Samara - Fjalorth Krahinor me Fjalë Shqipe, Shtëpia Botuese "Mësonjëtorja", Tiranë 2005 

Muzafer Xhaxhiu - Fjalor i të Folmes së Gjirokastrës, Dajti 2000, Tiranë 2010 

Niko Qafëzezi - Fjalor i Bujqësisë: Shqip, Latinisht, Italisht, Rusisht, Shtëpia Botuese "8 Nëntori", Tiranë, 1978 

Preng Cub Lleshi - Faqe nga Visari Leksikor i Mirditës, version elektronik 

Rahim Gjika - Fjalor Anglisht-Shqip i Mjekësisë, Shtëpia Botuese "8 Nëntori", Tiranë, 1978 

Seria e Fjalorëve Terminologjikë, Sektori i Leksikografisë, Instituti i Historisë dhe Gjuhësisë, Tiranë 


Arshi Pipa, Hieronymus De Rada, Albanische Forschungen 18, Dr. Dr. Rudolf Rofenik, München 1978 

Prof. Gjergj Zheji Këngët e Milosaos, Argeta-LMG, Tiranë 2009 

Seria Shêjzat 2-3, 1957; 2-4, 1967 


Në Internet 


All Reference Libraries Apple Inc. 2005-2007 

Apple Desktop Dictionary and Thesaurus 

Botanic Dictionary http://davesgarden.com/guides/botanary/ 

Botanical name to Latin name http://www.backyardgardener.com/names/latin

Computer Acronyms, Definitions, Slang and Lingo http://www.web-friend.com/help/lingo/ 

Developmental Biology http://9e.devbio.com/search.php 

Dictionarist http://www.dictionarist.com 

Dictionary of Automative Terms http://www.motorera.com/dictionary/CR.HTM 

Dictionary of Foreign Musical Terms and Handbook of Orchestral Instruments (1907), Wotton, Tom S. 

English Dictionary - With Multi-Lingual Search http://www.allwords.com/ EUdict http://www.eudict.com/ 

Fjalor Enciklopedik nga Teknologjia e Informacionit http://alimehmeti.tripod.com/ 

Fjalorët http://www.fjaloret.com/ 

Fjalori i Informatikës v.0.1 Anglisht-Shqip 

Fjalor i internetit NetLingo http://www.netlingo.com/dictionary/a.php 

Fjalor i Termave Teknike TechTerms.com http://www.techterms.com/ 

Fjalor Shpjegues i Termave të Fizikës www.icoachmath.com/physics

Fjalor Shpjegues i Termave të Matematikës www.icoachmath.com 

Fjalor Shpjegues i Termave të Mekanikës http://www.engineering-dictionary.org

Fjalor shumëgjuhësh http://www.dictionarist.com/ 

Flora Europaea 

FOLDOC Free Online Dictionary of Computing http://foldoc.org/ 

FreeFactFinder http://freefactfinder.com/

French/English Glossary of Linguistic Terms http://www.sil.org/linguistics/ 

Garzanti Linguistica http://www.garzantilinguistica.it/ 

Geological Database http://www.stratigraphy.org/ 

Global Dataset http://data.gbif.org/ 

Glossary, Encyclopedia, Dictionary, Reference, Web http://www.glossary.com/ 

Glossary of animal names in Latin, English, Dutch, German, French http://www.proz.com/translation-glossary 

Iktiologji http://www.fishbase.org/comnames/ 

International Scientific Vocabulary http://www.encyclopedia.com

Latin Dictionary http://www.latin-dictionary.org/ 

Musical Glossary http://www.naxos.com/education/glossary.asp 

Online Encyclopedia http://encyclopedia.jrank.org/ 

Onomatope http://www.writtensound.com/ 

Quotidiano.net http://it.dicios.com/ 

Reverso: Online Dictionary - English, French, Spanish, Italian, German, Russian, Portuguese… definitions and synonyms http://dictionary.reverso.net/

Schede di botanica http://luirig.altervista.org/ 

Taxonomicon http://taxonomicon.taxonomy.nl/ 

Visual Thesaurus http://www.visualthesaurus.com/ 

Webster's Online Dictionary (Earth's largest dictionary with more than 1226 modern languages) http://www.websters-online-dictionary.org/ 

Wikimedia Commons http://commons.wikimedia.org/wiki/ 

Wikipedia, the Free Encyclopedia http://en.wikipedia.org/ 

Wikispecies http://species.wikimedia.org/wiki/ 

Word Reference http://www.wordreference.com/ 

Zooveterinari www.sheepandgoat.com/health.html 


LEKSIKOGRAFI DHE BURIME TË TJERA LEKSIKORE 


Bibliomania - Free online literature and study guide 

Electronic Text Center (browse collections by language) 

ICAME Corpus Collection

ISK Corpora (Brown Corpus: English, French, German) 

The British National Corpus 

The Oxford Text Archives

Word Gumbo (Archive of public domain language resources) 


Mund të përmend listat e fjalëve të rralla shqipe në faqet e shumta të internetit, që shfletoj përditë, si, fjala vjen, "Fjalë të Rralla, Fterra" si dhe faqet e forumeve shqiptare me temë gjuhësore. Heraherës, për kureshtje, i kam hedh nji sy edhe Google Translate, kohët e fundit me përmirësime të dukshme, dhe fjalorit pesëgjuhësh Intein, por shpesh kam dalë duerbosh -- kuptohet, sepse këto janë hapat e parë në një fushë të re dhe dihet që shqipja u qet vështirësi të panumërta specialistëve të digjitalizimit të fjalorëve. 


MJETE NDIHMËSE 


QEP - Qendra për Edukim e Përparim, Prishtinë: AS 2.0 Program kompjuterik për drejtshkrim 

QEP - Qendra për Edukim e Përparim, Prishtinë: AS FTI Fjalori i termave të informatikës 


FAQE TË BOTIMEVE ZYRTARE 


www…gov.al 

www…rks.gov 

www…gov.mk 


Fjalori përmban 

• fjalë të sferës aktive e pasive, të përdorimit të përditshëm e të stileve të tjera të ligjërimit, si dhe vulgarizma e zhargonizma; 

• krahinorizma gege (rreth 35 000) e jugore (rreth 3 000), arbëreshe (rreth 4 000), çame (rreth 1 000) e kosovare (rreth 2 000); 

• terma shkencore nga një shumësí fushash; 

• shkurtime e shkurtesa të reja e plaka apo historike; 

• emna gjeografikë me emnat dhe mbiemnat e prejardhun sish; 

• emna nga mitologjia ilire, greko-romake, indiane, nordike etj.; 

• rreth 30 000 sinonime dhe përcjellje te fjalë të ngjashme; 

• shkurtime emnash të përveçëm njerëzish (ku shpesh del qartë prirja për rrafshimin e dallimeve midis emnave nga burime fetare të ndryshme si Nik (Nikollë dhe Fisnik), Koli (Nikollë dhe Sokol), Mir (Ermir; Fatmir; Mirjan; Saimir; Vladimir); Fan (Irfan, Stefan). 


SHKURTIME 


A arbërishte; arvanite 

Ç çame 

G gege 

K krahinore të trevave të Kosovës 

J krahinore të Shqipërisë Jugore 


aero aeronautikë 

am amerikan(e) 

anat anatomi 

ang anglisht; nga anglishtja 

ant antikitet, lashtësi; antike, e lashtë 

antro antropologji 

ark arkitekturë 

arkeo arkeologji 

art art; pikturë 

as asnjanës 

asir-babil asiro-babilon(e) 

astr astronomi 

aut automobil(izëm)  

av aviacion 

bio biologji 

bis bisedor 

bot botanikë 

bujq bujqësi; vegla (mekanikë) bujqësore 

det detari; lundrim 


dëshir dëshirore 

dipl diplomaci 

drejt drejtësi 

dëft përemër dëftor 

dëshir dëshirore 

dhan dhanore; rasa dhanore 

egj egjiptian(e) 

ek ekonomi 

el elektricitet 

em emër; si emër 

ent entomologji 

etn etnografi 

euf eufemizëm 

f femëror 

farm farmaci; farmaceutikë 

fet fetar(e); teologji; teologjik(e) 

fëm fëmijërore; e folme e fëmijëve 

fig figurativ; përdorim i figurshëm 

fil filozofi 

fin financë 

fiz fizikë 

fizio fiziologji 

fj ndërm fjalë e ndërmjetme 

fj u fjalë e urtë 

fjalëform fjalëformim; fjalëformues(e) 

folk folklor 

fot fotografi 

fr frëngjisht; nga frëngjishtja; i (e) Francës 

gr grek(e); i (e) Greqisë 

gr-rom (lashtësia) greko-romake 

gjeo gjeologji 

gjeod gjeodezi

gjeog gjeografi 

gjeom gjeometri 

gjerm gjermanisht; gjermanik(e); gjerman(e) 

gjin gjinore; rasa gjinore 

gjuh gjuhësi 

habit habitore 

hek hekurudhë 

hidr hidroteknikë 

hind hindu 

hist histori 

ind industri 

inf informatikë 

inv jokërbishtorë 

iron ironi; me ironi 

it italisht; nga italishtja; i (e) Italisë 

jokal jokalimtare 

kal kalimtare 

kallëz kallëzore 

kallëzues kallëzuesor; përdoret si kallëzuesor 

keq keqësues 

kim kimi 

kin kinematografi; film; filmografi 

kopsht kopshtarí 

kr thj e kryer e thjeshtë; në të kryerën e thjeshtë 

krahin* krahinorizëm 

kryes kryesisht 

kryes sh përdoret kryesisht në shumës 

let letrare(e); prozodi 

libr libror(e); neologjizëm  

lidh lidhëz 

lt latin(e); nga latinishtja 

m mashkullor 

mallk mallkim 

mat matematikë 

mb mbiemër; përdorim mbiemëror; si mbiemër 

mek mekanikë 

met metalurgji, përpunim i metaleve 

meteo meteorologji 

min minierë; industri minerare; mineralogji 

mit mitologji 

mjek mjekësi 

muz muzikë; muzikologji 

ndajf ndajfolje 

ndërt ndërtim 

nord nordik(e) 

num numëror 

onomat onomatope 

orn ornitologji 

pacak përemër i pacaktuar 

paleo paleontologji(ke) 

pandr pjesë e pandryshueshme e ligjëratës

parafj parafjalë 

parasht parashtesë 

pasth pasthirrmë 

pashq i (e) pashquar; vetëm në të pashquar 

pavet pavetore 

përb përbuzës(e) 

përçm përçmues(e); me përçmim

përd përdorim (mbiemëror, kallëzuesor, ndajfoljor); përdoret si (emër, mbiemër, ndajfolje, kallëzuesor) 

përem përemër 

përf përforcues(e) 

përk me përkëdheli 

përmb emër përmbledhës (kolektiv) 

pës pësore 

pj pjesëz 

pjes e pjesore e 

poet poetik(e) 

pol politik(e); politologji 

prapasht prapashtesë 

pron përemër pronor 

psik psikologji; psikanalizë 

pyet pyetës(e) 

radiotv radiotelevizion; radioteknikë dhe televizion 

rom romak(e)

rus rusisht; rus(e); i (e) Rusisë 

rresht numëror rreshtor 

rrjedh rrjedhore 

si përdoret si (ndajfolje, mbiemër, kallëzuesor) 

sll sllav(e); sllavisht 

sp spanjisht; spanjoll(e); nga spanjishtja; i (e) Spanjës 

sport sport 

sh shumës; vetëm shumës 

shak shaka 

shar sharje 

shkurt i shkurtim i; trajtë e shkurtuar e; shkurtesë 

shpr shprehje 

shq trajtë e shquar; vetëm e shquar 

shtyp shtypshkronjë 

tall tallje; me të tallur  

teat teatër 

tek teknikë; teknologji 

tek inf teknologji e informacionit, informatikë 

teks tekstile; industri tekstile 

tr shk trajtë e shkurtuar 

treg tregti 

them numëror themelor 

thirr thirror(e) 

urdh urdhëror(e) 

ushq ushqime; gatim; industri ushqimore 

usht ushtarak(e) 

vet përemër vetor 

veter veterinari 

vetv vetvetor(e) 

vjet i (e) vjetruar; arkaik(e); turqizëm  

vulg vulgar(e) 

zool zoologji 

zootek zootekní 

zoovet zooveterinarí 

zyr zyrtar(e) 

zvog zvogëlues(e) 

zharg zhargon(izëm) 


* Fjalë të viseve ku të folmet veriore përzihen me ato jugore.  


SHENJA 


• ndan temën nga mbaresa: 

fajk•úa ói; fjál•ë a 

besúesh•ëm (i) me (e) 

bashk•ój; bashk•óhem

la•j; ble•j; mbërrí•j; fry•j 


♦ ndan kuptimet a përdorimet e fjalës: 

acarúar (i e) mb

♦ I keqësuar; i rënduar; (marrëdhënie) të tendosura, të ndera. Gjendje e acaruar.

♦ I zemëruar; (nerva) të cingrisura.

♦ (Plagë) e pezmatuar; e mahisur. 


> shënon sinonimí ose e përcjell përdoruesin te një fjalë tjetër: 

fark•ój1 kal óva úar

♦ > FARKËT•OJ. 

maz i m G > MËZ I. 


Shifrat romake I, II etj. shënojnë kategori gramatikore: 

dën•ój1 

I kal. … 

II jokal 


Shifrat arabe mbishkrim shënojnë homograme: 


a1 lidh

♦ Ose. Shpejt a vonë.

♦ : A... a... S'e di a vjen a s'vjen. A se… a se… qoftë… qoftë… [a se në zheg të ditës te mrizi i ahit, a se në mbramet mbas darke (GjF).] 

♦ (përforcues): Binte a s'binte shi. 

a2 pj

♦ (në fillim të pyetjeve të drejta e të zhdrejta): [Por a do të vijë dita kangët me u zgjue? (Mgj).] 

♦ Në; nëse; mos. Shih a erdhën.

♦ (habi, zemërim etj.): Nuk e paske, a?

♦ (ironi, përbuzje) : A, për burrë që qenke!; A, ç'na the! 

a3 pasth Ah. A, po! A, në të zënça! 


Shenja * shënon fillimin e listës së shprehjeve idiomatike dhe të përdorimit të gjanë. 

Shenja ** shënon fillimin e listës së togfjalëve njikuptimore. 



RENDITJA E FJALËSIT alfabetike pa përjashtim. 


CITIMET NGA AUTORË ndër kllapa katrore. 


[Kjo është periudha e ruajtjes së a-së në gegërishte dhe e kthimit të saj në "ë" në toskërishte. (ShS).]  

[S'â ngusht njeri deri n'ditë të dekës. (CV).]  


SHQIPTIMI i fjalëve dhe shprehjeve nga gjuhë të hueja midis /......../  

ab incunabulis /ab inkunábulis/ shpr lt Që në djep. 


Për shqiptimin e fjalëve dhe shprehjeve latine kam zgjedhë traditën italiane.

PAVLI QESKU


RIPUNIM

FJALOR SHQIP-ANGLISHT

ME SHQIPE GJITHËMBARË

GEGE E TOSKE

ARBËRESHE, ÇAME E KOSOVARE

MBI 176 000 NJËSI


REVISED EDITION OF

COMPREHENSIVE

ALBANIAN-ENGLISH DICTIONARY  

GHEG AND TOSK

ARBËRESH, CHAM AND KOSOVAR

OVER 176 000 ENTRIES


EDFA

2016


Renditja e fjalësit - alfabetike pa përjashtim. 

Fjalori përmban 
• fjalë të sferës aktive e pasive, të përdorimit të përditshëm e të stileve të larta të ligjërimit, si dhe vulgarizma e zhargonizma; 
• krahinorizma gege e toske, arbëreshe, çame e kosovare; 
• terma shkencore nga një shumësí fushash; 
• shkurtime e shkurtesa të reja e plaka apo historike; 
• emra gjeografikë me emrat e njerëzve dhe mbiemrat e prejardhur prej tyre, jo për të sjellë një listë të plotë.  
• emra nga mitologjia ilire, greko-romake, indiane, nordike, kineze, sllave etj.; 
• mbi 40 mijë sinonime dhe përcjellje te fjalë të ngjashme; 
• shkurtime emrash të përveçëm njerëzish (ku shpesh del qartë prirja për shuarjen e dallimeve midis emrave nga burime fetare të ndryshme si Nik (Nikollë dhe Fisnik), Koli (Nikollë dhe Sokol). 


Trajtat amerikane të drejtshkrimit nuk shënohet veç në këtë fjalor, pasi dallimet midis tyre dhe trajtave të anglishtes britanike janë të pakta e të thjeshta. 
Disa ndryshime themelore të drejtshkrimit në trajtat britanike/amerikane 

aetiology/etilogy
automatise/automatize
cancelled/canceled
cancelling/canceling
catalogue/cagtalog
centimetre/centimeter
centre/center
colour/color
combatting/combating 
dialogue/dialog
enrol/enroll
equalisation/equalization

fulfil/fulfill
haemoglobin/hemoglobin
honour/honor
instalment/installment
instil/instill
kidnapped/kidnaped
labour/labor
oesophagus/esophagus
systematise/systematize
theatre/theater
traveller/traveler
travelled/traveled
worshipped/worshiped 

Shqiptimi i shqipes/Albanian pronunciation

a [a] (open vowel) - art [art]
b [b] - botë ['bot∂]
c [ts,tz] as in tsar - cak [tsak]
ç [t∫] as in church - çam [t∫am]
d [d] - ditë ['dit∂]
dh [d] as in this - dhëmb [δ∂mb]
e [e] (front vowel) - emër ['em∂r]
ë [∂] (back vowel) as in earn - ëndërr ['∂nd∂r*]
f [f] - forcë ['forts∂]
g [g] - grua ['grua]
gj [gj] (semiliquid, palatal consonant) 
as in judge - gjuhë ['gjuh∂] 
h [h] as in home - hap [hap]
i [i] (front vowel) - iki ['iki] 
j [j] (soft palatal) as in young - jap [jap]
k [k] - kap [kap] 
l [l] (weak) as in like - lab [lab] 
ll [l*] (strong) as in all - llërë ['l*∂r∂]
m [m] - mik [mik]
n [n] - nuse ['nuse]
nj [ñ] (palatal) as in Spanish niño - njeri [ñe'ri]
o [o] (front vowel; rounded lips) - orë ['o:r∂]
p [p] - prind [prind]
q [t∫] (very soft, palatal) - qesh [t∫e∫]
r [r] weak r - rini [ri'ni]
rr [r*] strong rolled r - árrë ['ar*∂ ]
s [s]  - send [send]
sh [∫] as in shoe - shtëpi [∫t∂'pi]
t [t] (dental consonant) - takë ['tak∂]
th [θ] as in think - thirrje ['θir*je]
u [u] (rounded lips) - urim [u'rim]
v [v] - vete [v'ete]
x [dz] - xixë ['dzidz∂]
xh [dз] as in joy - xham [dзam]
y [y] (front vowel; rounded lips) as in French étude - yll [yl*]
z [z] - zanore [zan'ore]
zh [з] as in pleasure - zhurmë ['зurm∂]

SHKURTIME - Abbreviations 

A arbërishte - Arbresh 
Ç çame - Cham 
G gege - Gheg 
J krahinore të Shqipërisë Jugore - Southern Albania vernaculars  
K krahinore të trevave të Kosovës - Kosova vernacular 

aero aeronautikë 
afr afrikan(e) 
am amerikan(e) 
anat anatomi 
ang anglisht; nga anglishtja 
ant antikitet, lashtësi; antike, e lashtë 
antro antropologji 
ark arkitekturë 
arkeo arkeologji 
art art; pikturë 
as asnjanës 
asir-babil asiro-babilon(e) 
astr astronomi 
aus-oq australiane-oqeanik(e) 
aut automobil(izëm) 
av aviacion 
az aztek(e) 
bio biologji 
bis bisedor 
bot botanikë 
bujq bujqësi; vegla (mekanikë) bujqësore 
det detari; lundrim 
dëshir dëshirore 
dipl diplomaci 
drejt drejtësi 
dëft përemër dëftor 
dëshir dëshirore 
dhan dhanore 
egj egjiptian(e)
ek ekonomi 
em emër; si emër 
ent entomologji 
etn etnografi 
euf eufemizëm 
f femëror 
farm farmaci; farmaceutikë 
fet fetar(e); teologji; teologjik(e) 
fëm fëmijërore; e folme e fëmijëve 
fig figurativ; përdorim i figurshëm 
fil filozofi 
fin financë 
fiz fizikë 
fizio fiziologji 
fj ndërm fjalë e ndërmjetme 
fj u fjalë e urtë 
fjalëform fjalëformim; fjalëformues(e) 
folk folklor 
fot fotografi 
fr frëngjisht; nga frëngjishtja; i (e) Francës 
gr grek(e); i (e) Greqisë 
gr-rom (lashtësia) greko-romake 
gjeo gjeologji 
gjeod gjeodezi
gjeog gjeografi 
gjeom gjeometri 
gjerm gjermanisht; gjermanik(e); gjerman(e) 
gjuh gjuhësi 
habit habitore 
hek hekurudhë 
hidr hidroteknikë 
hind hindu 
hist histori 
ind industri 
inf informatikë 
inv jokërbishtorë 
it italisht; nga italishtja; i (e) Italisë 
jap japonez(e); i (e) Japonisë 
jokal jokalimtare 
kal kalimtare 
kallëz kallëzore 
kallëzues kallëzuesor; përdoret si kallëzuesor 
kelt keltik(e) 
keq keqësues 
kim kimi 
kin kinematografi; film 
kn kinez(e); i (e) Kinës 
kopsht kopshtarí 
kr thj e e kryer e thjeshtë e
krahin*krahinorizëm 
kryes kryesisht 
let letrare(e); prozodi 
libr libror(e) 
lidh lidhëz 
lt latin(e); nga latinishtja 
m mashkullor 
mat matematikë 
mb mbiemër; përdorim mbiemëror; si mbiemër 
mek mekanikë 
met metalurgji, përpunim i metaleve 
meteo meteorologji 
min minierë; industri minerare; mineralogji 
mit mitologji 
mjek mjekësi 
muz muzikë; muzikologji 
ndajf ndajfolje 
ndërt ndërtim 
nord nordik(e) 
num numëror 
nj njëjës; vetëm njëjës 
onomat onomatope 
orn ornitologji 
pacak përemër i pacaktuar 
pandr fjalë e pandryshueshme 
paleo paleontologji(ke) 
parafj parafjalë 
parasht parashtesë 
pasth pasthirrmë 
pashq i (e) pashquar; vetëm në të pashquar 
pavet pavetore 
përb përbuzës(e) 
përd përdorim (mbiemëror, kallëzuesor, ndajfoljor); përdoret si 
përem përemër 
përf përforcues(e) 
përk me përkëdheli 
pës pësore 
pj pjesëz 
pjes e pjesore e 
poet poetik(e) 
pol politik(e); politologji 
prapasht prapashtesë 
pron përemër pronor 
psik psikologji; psikanalizë 
pyet pyetës(e) 
radiotv radiotelevizion; radioteknikë dhe televizion 
rus rusisht; rus(e); i (e) Rusisë 
rresht numëror rreshtor 
rrjedh rrjedhore 
sll sllav(e); sllavisht 
sp spanjisht; spanjoll(e); nga spanjishtja; i (e) Spanjës 
sport sport 
sh shumës; vetëm shumës 
shak shaka 
shar sharje 
shkurt i shkurtim i; trajtë e shkurtuar e; shkurtesë 
shpr shprehje 
shq trajtë e shquar; vetëm e shquar 
shtyp shtypshkronjë 
tall tallje 
teat teatër 
tek** teknikë; teknologji 
tek inf teknologji e informacionit, informatikë 
teks tekstile; industri tekstile 
tr shk trajtë e shkurtuar 
treg tregti 
them numëror themelor 
thirr thirror(e) 
urdh urdhëror(e) 
ushq ushqime; gatim; industri ushqimore 
usht ushtarak(e) 
vet përemër vetor 
veter veterinari 
vetv vetvetor(e) 
vjet i (e) vjetruar 
vulg vulgar(e) 
zool zoologji 
zootek zootekní 
zyr zyrtar(e) 
zharg zhargon(izëm) 

* krahin përkime krahinorizmash gege e toske 
** tek mbulon fusha të shumta të shkencave dhe zejeve 

SHENJA 

• ndan temën nga mbaresa: 
fjál•ë a; fajk•úa ói; fukar•á ái 
besúesh•ëm (i) me (e) 
lër•ój; bashk•óhem
la•j; ble•j; mbërrí•j; fry•j 

♦ ndan kuptimet a përdorimet e fjalës: 
acarúar (i e) mb ♦ Tense; aggravated; exacerbated. Gjendje e acaruar tense situation. ♦ Irritated; embittered. ♦ Inflamed (wound); chafed. ♦ Nettled; peeved. 

>shënon sinonimí ose e përcjell pëdoruesin te një fjalë tjetër: 
fark•ój1kal ♦ >FARKËT•OJ. 
maz i m G >MËZ I. 

Shifrat romakeI, II etj. shënojnë kategori gramatikore: 
dën•ój1 I kal ♦ To condemn; to sentence; to convict; to find (s.o.) guilty. …♦ To condemn; to disprove; to reprimand. ♦ To punish; to chastise. … II jokal krahin, veta III To be dry (of a stream, etc.); to go dry (of a cow, etc.). 

Shifrat arabe mbishkrim shënojnë homograme: 
a1 lidh ♦ Or. Shpejt a vonë sooner or later. … 
a2 pj ♦ pyet Do; is; have; will; shall. …
a3pasth A; ah; oh. A, po! oh, yes!... 

BURIME 

Këto titujpo i rendit sipas alfabetit, kurse sipas vlerës në krye vjen fjalori i Mehmet Elezit dhe fill pas tij fjalori drejtshkrimor i Ali Dhrimosdhe Rami Memushajt. 

Albanian English Dictionary,Edited byLeonard Newmark, Fjalor Shqip - Anglisht, albin, TIRANë 2000 
Ali Dhrimo - Fjalor Gjermanisht-Shqip Albanisch-Deutsches Wörterbuch, Rreth 50 000 fjalë, Botime INFBOTUES, Tiranë 2005 
Ali Dhrimo - Rami Memushaj - Fjalor Drejtshkrimor i Gjuhës Shqipe, INFOBOTUES, Tiranë 2011 
Benedikt Dema - Fjalor Fjalësh të Rralla të Gjuhës Shqipe, Përgatiti Dom Nikë Ukgjini, Botimet Toena, Tiranë 2005 
D. Nikoll Gazulli - Fjalorth i Ri, Fjalë të Rralla të Përdoruna në Veri të Shqipnis, Botime Çabej 2005 
Dr. H. Bariç - Fjalor i Gjuhës Serbishte ose Kroatishte dhe i Shqipes, I, II, Shtëpija Botuese e Akademis Jugosllave, Zagreb 1950 
Edmond Tupja - Fjalor Erotik i Gjuhës Shqipe, Botim i pasuruar, EDFA 2010 
Ferdinand Leka dhe Zef Simoni - Dizionario Albanese-Italiano, Fjalor Shqip-Italisht, (Botues) Çabej-Besa, 1996 
Fjalor i Termave të Ekonomisë së Transportit Akademia e Shkencave e Shqipërisë, Instituti i Gjuhësisë dhe i Letërsisë, Tiranë 2002 
Fjalor i Termave Themelore të Mekanikës, Akademia e Shkencave e Shqipërisë, Instituti i Gjuhësisë dhe Letërsisë, Shtëpia Botuese "Shkenca", Tiranë, 2002 
Fjalor Politik, Ian McLean, Përkthyer dhe Përshtatur nga Zef Simoni,Shtëpia e Librit & Komunikimit, Tiranë 2001 
Gaetano Gerbino - Fjalori Arbërisht-Italisht i Horës së Arbëreshëvet, Palermo 2007, ripunim shkurt 2010 
Mbledhës të Folklorit, Vëllimet 1 - 9, Botime të Institutit të Kulturës Popullore të Akademisë së Shkencave të RPSH 
Mehmet Elezi - Fjalor i Gjuhës Shqipe, Rreth 41 000 fjalë që nuk gjinden në FGJSSH, Enti Botues "Gjergj Fishta", 2006 
Miço Samara - Fjalorth Krahinor me Fjalë Shqipe, Shtëpia Botuese "Mësonjëtorja", Tiranë 2005 
Muzafer Xhaxhiu - Fjalor i të Folmes së Gjirokastrës, Dajti 2000, Tiranë 2010 
Niko Qafëzezi - Fjalor i Bujqësisë: Shqip, Latinisht, Italisht, Rusisht, Shtëpia Botuese "8 Nëntori", Tiranë, 1978 
Preng Cub Lleshi - Faqe nga Visari Leksikor i Mirditës, version elektronik 
Prof. Dr.Dhimitër Dhora - Fjalor i Kafshëve të Shqipërisë, Latinisht-Shqip-Anglisht, Botimet "Camaj-Pipa", Universiteti i Shkodrës “Luigj Gurakuqi” Fakulteti i Shkencave të Natyrës Departamenti i Biologji-Kimisë 
Rahim Gjika - Fjalor Anglisht-Shqip i Mjekësisë,Shtëpia Botuese "8 Nëntori", Tiranë, 1978

Pavli Qesku - Fjalor Anglisht-Shqip, 125 000 fjalë, EDFA 2002 
Pavli Qesku - Kartoteka vetjake e vjeljeve 1990-2012 

Në Internet*

Acronymshttp://www.lanl.gov/tools/acronyms/
Albanian - English Cruiser Dictionary 
All Reference Libraries Apple Inc. 2005-2007 
Apple Desktop Dictionary and Thesaurus 
New Oxford American Dictionary, Oxford American Writer's Thesaurus, Apple Dictionary, Wikipedia - English Version 2.1.3 (80.4), 2005-2009 
Botanic Dictionaryhttp://davesgarden.com/guides/botanary/
Botanical name to Latin name http://www.backyardgardener.com/names/latin
Britannica Online Encyclopediahttp://www.britannica.com/
Cambridge Dictionarieshttp://dictionary.cambridge.org/
Computer Acronyms, Definitions, Slang and Lingohttp://www.web-friend.com/help/lingo/
Developmental Biologyhttp://9e.devbio.com/search.php
Dictionarist http://www.dictionarist.com 
Dictionary of Automative Terms http://www.motorera.com/dictionary/CR.HTM
Dictionary of Difficult Words http://www.talktalk.co.uk/reference/dictionaries/difficultwords
Dictionary of English Slang and Colloquialisms of the UKhttp://www.peevish.co.uk/slang/
Dictionary of Foreign Musical Terms and Handbook of Orchestral Instruments (1907), Wotton, Tom S. 
El Significado de las Palabras http://www.palabras.me/en/
English Dictionary - With Multi-Lingual Search http://www.allwords.com/ 
EUdicthttp://www.eudict.com/
Fjalor Enciklopedik nga Teknologjia e Informacionithttp://alimehmeti.tripod.com/
Fjalor Grafik Visual Dictionary http://www.visuwords.com
Fjalorët http://www.fjaloret.com/
Fjalori i foshnjeve 
• http://babytalk.fluxcapacitor.net/english.html
•http://english.uncc.edu/linguistics/courses/4263/babytlk.htm
Fjalori i Informatikës v.0.1 Anglisht-Shqip 
Fjalor i internetit NetLingo http://www.netlingo.com/dictionary/a.php
Fjalor i referencave http://dictionary.reference.com/
Fjalor i Termave Teknike TechTerms.com http://www.techterms.com/
Fjalor Shpjegues i Termave të Fizikës www.icoachmath.com/physics
Fjalor Shpjegues i Termave të Matematikës www.icoachmath.com
Fjalor Shpjegues i Termave të Mekanikës http://www.engineering-dictionary.org
Fjalor i zhargonit amerikan e britanik (The Online Slang Dictionary (American, English, and Urban slang) http://onlineslangdictionary.com 
Fjalor i zhargonit britanik http://www.peevish.co.uk/slang/h/htm 
Fjalor shumëgjuhësh http://www.dictionarist.com/ 
Flora Europaea 
FOLDOC Free Online Dictionary of Computing http://foldoc.org/
FreeFactFinder http://freefactfinder.com/
Free Online Dictionary, Thesaurus and Encyclopaediahttp://www.thefreedictionary.com/
French/English Glossary of Linguistic Terms http://www.sil.org/linguistics/
Garzanti Linguisticahttp://www.garzantilinguistica.it/
Geological Database http://www.stratigraphy.org/
Global Datasethttp://data.gbif.org/
Glossary, Encyclopedia, Dictionary, Reference, Web http://www.glossary.com/ 
Glossary of animal names in Latin, English, Dutch, German, French http://www.proz.com/translation-glossary
Gymnosperm Database: http://www.conifers.org/index.php
Iktiologji http://www.fishbase.org/comnames/
International Scientific Vocabulary http://www.encyclopedia.com
Larousse http://www.larousse.com/en/dictionaries/french-english/
Latin Dictionary http://www.latin-dictionary.org/
Microsoft Bookshelf 2002 
Musical Glossary http://www.naxos.com/education/glossary.asp
Niche Subject Dictionary http://www.nerld.com/nsd/
OneLook Dictionary Search (Reverse Dictionary) http://www.onelook.com 
Online Dictionary and Datasegmenthttp://onlinedictionary.datasegment.com/
Online Encyclopediahttp://encyclopedia.jrank.org/
Onomatopehttp://www.writtensound.com/
Oxford Dictionaries (World English) http://oxforddictionaries.com/ 
Penny cyclopaedia of the Society for the Diffusion of Useful Knowledge, Volumes 1-14 http://books.google.com/
Phrases & Sayingshttp://www.phrases.org.uk/
Pictolife http://www.pictolife.net/
Plants For A Future: http:///www.pfaf.org (Plant database) 
Pocket English Idiomshttp://www.goenglish.com/
Quotidiano.net http://it.dicios.com/
Reverso: Online Dictionary - English, French, Spanish, Italian, German, Russian, Portuguese… definitions and synonyms http://dictionary.reverso.net/
Schede di botanicahttp://luirig.altervista.org/
Serpskohrvatsko-Engleski recnik http://www.juga.com/
Taxonomicon http://taxonomicon.taxonomy.nl/
The Oxford Essential Dictionary of Foreign Terms in English http://www.highbeam.com/
Thesaurus http://www.thesaurus.net/
UE Resources for English as a Second Language http://www.usingenglish.com/reference/idioms/
Visual Thesaurus http://www.visualthesaurus.com/
Webster's Online Dictionary (Earth's largest dictionary with more than 1226 modern languages) http://www.websters-online-dictionary.org/
WikimediaCommons http://commons.wikimedia.org/wiki/
Wikipedia, the Free Encyclopediahttp://en.wikipedia.org/ 
Wikispecieshttp://species.wikimedia.org/wiki/
Word Find http://itools.subhashbose.com/wordfind
WordNet - A Lexical Database for Englishhttp://wordnetweb.princeton.edu/
Word Referencehttp://www.wordreference.com/
Wordnik - wordnik.com 
World Book Dictionary, Mac OS X version www.mackiev.com
Your Dictionaryhttp://www.yourdictionary.com/
Zooveterinariwww.sheepandgoat.com/health.html
Zhargoni britanik - Urban Dictionary: Londonesehttp://www.urbandictionary.com/

LEKSIKOGRAFI DHE BURIME TË TJERA LEKSIKORE 
Bibliomania - Free online literature and study guide
Electronic Text Center (browse collections by language)
ICAME Corpus Collection
ICAME: International Computer Archive of Modern and Medieval English
ISK Corpora (Brown Corpus: English, French, German)
The British National Corpus
The Oxford Text Archives
Word Gumbo (Archive of public domain language resources) 

*Mund të përmend listat e fjalëve të rralla shqipe në faqet e shumta të internetit, që shfletoj përditë, si, fjala vjen, "Fjalë të Rralla, Fterra" si dhe faqet e forumeve shqiptare me temë gjuhësore. Ndonjëherë, për kureshtje, i kam hedh ndonjë sy edhe Google Translate, kohët e fundit me përmirësime të dukshme, dhe fjalorit pesëgjuhësh Intein, por shpesh kam dalë i zhgënjyer -- kuptohet, sepse këto janë hapat e parë në një fushë të re dhe dihet që shqipja u qet vështirësi të panumërta specialistëve të digjitalizimit të fjalorëve. 

MJETE NDIHMËSE 
QEP - Qendra për Edukim e Përparim, Prishtinë: AS 2.0 Program kompjuterik për drejtshkrim
QEP - Qendra për Edukim e Përparim, Prishtinë: AS FTI Fjalori i termave të informatikës

Faqe të botimeve zyrtare: 
www…. gov.al 
www…rks.gov 
www…gov.mk 



PËR FJALËSIN E SHQIPES 


Prej fjalorit Latinisht-Shqip të Frang Bardhit (1635) deri sot fjalësi i shqipes ka dalë ndër mjaft botime: Fjalori i Gjuhës Shqipe - Kostandin Kristoforidhi, 1904, Fjaluer i Rii i Shqypes - Shoqnia Bashkimi, 1908 e, pa u ndalë në botimet ndërmjet, Fjalori i Gjuhës së Sotme Shqipe, 1980, dhe Fjalori Drejtshkrimor i Gjuhës Shqipe, 2011. 


Ky i fundit kap cakun maksimal të leksikut të botuar deri sot, me rreth 75 000 fjalë. Shqipja del me një fjalës bukur të pasur, të mbledhur e të punuar nga Ali Dhrimo dhe Rami Memushi. Një botim i këtij kalibri do të kishte qenë nder për akademinë. 


Nëse Mehmet Elezit do t'ia kishte ngjitë dorën dikush që Fjalorin e Gjuhës Shqipe - 2006 ta plotësonte me botimet e deriatëhershme e të nxirrte nji korpus të shqipes mbarë, ma do mendja se s'do të ngurronte; dhe sot do të kishim në dorë një botim të plotë e të denjë. 


Po ashtu, sot do të kishim një pasqyrë ku e ku më të plotë të leksiut të shqipes, nëse gjashtëmbëdhjetëshja e grupit hartues-redaktues të Fjalorit të Gjuhës së Sotme Shqipe (1980) do të kishte synuar më gjerë, më lart e më mirë. Për fat të keq, ai grup, ose pjesa e grupit që vijoji përpunimin e këtij fjalori bazë vendosi të shkojë në kahe të kundërt: drejt tkurrjes së lëndës. 


Nuk di a vazhdon digjitalizimi i premtuar prej vitesh i Kartotekës së Gjuhës Shqipe në Institutin e Gjuhësisë, Tiranë. Shpresoj, me një fije dyshimi, që shënimet në ato tre milion skeda (kam pasur përshtypjen se janë shtatë milion) të mos shuhen para se dikush të merret seriozisht me shpëtimin dhe përpunimin e tyre. 


Në mungesë të një botimi të tillë, me vjeljet në vite dhe me plotësimet dhe përmirësimet nga Fjalori Drejtshkrimor dhe nga fjalori i Mehmet Elezit, po sjell këtë punë me fjalësin më të plotë të gjuhës sonë deri sot, në një fjalor shqip-anglisht, i bindur se do të mbushë një zbrazëti, paksëpaku, deri kur publiku ynë dhe institucionet e kulturës dhe shkencës do ta pranojnë nevojën për më shumë e më mirë. 


Për termat teknike e shkencore kam marrë për bazë botime të shumta, edhe shqipe, edhe kur burime të ndryshme për të njëjtën fushë nuk përputhen me emërtimet në latinishte sidomos në botanikë e iktiologji (emërtimet e peshqve), entomologji (emërtimet e kandrrave) etj. 


Fjalorin e kam ndërtuar thjesht, pa hollësi gramatikore, me mendimin se shumica e shqiptarëve, përfshi edhe anglishtfolësit e interesuar në gjuhën tonë, kanë njohuri të mjaftueshme në morfologji. Shmangien e këtyre hollësive ma sugjerojnë gjendja e shqipes sot dhe përpjekjet e studiuesve si i ndjeri Ali Dhrimo për një sistem drejtshkrimor në përputhje me nevojat e thjeshtimit të tij. 


Në të kam përfshirë fjalë nga të gjitha trevat, me huazime jo të pakta nga fqinjët, dhe të sjellat e shekullit të 21-të. 


Si shumica e fjalorëve "të mëdhenj" dygjuhësh, edhe ky ka marrë kahe shpjeguese-enciklopedike për fusha të specializuara, që përdoruesit të mos i lindë nevoja t'iu kthehet burimeve të tjera orë e pa kohë. 


Për të dalë deri këtu kam pasur parasysh mjaft botime leksikografike, nga të kohëve të fundit deri te më të hershmit, si dhe vjeljet e mia të vazhdueshme prej viteve 1970. 


Fjalësi me  mbi 170 000 njësi shpresoj se do të vlejë si bazë për ndërtimin e një fjalori të plotë të gjuhës shqipe. Sa më parë të kryhet kjo punë, aq më mirë për studiuesit, studentët, dhe dashamirët e shqipes. 


* **


Secili prej jush do ta shfletojë këtë fjalor nisur nga një qëllim, në varësi të nevojës në një çast të dhënë. Sa më të shumtë të jeni ju shfletuesit, aq më të larmishme do të jenë kërkesat ndaj fjalorit. 


A do t'i plotësojë ky botim të gjitha kërkesat e të gjithëve? Druaj se "Jo". Druajtjen ma forcon përvoja e përdorimit shumëvjeçar të fjalorëve të ndryshëm, me traditë dhe me emër në botë, si dhe e fjalorëve të rinj interaktivë në faqet e Internetit. Këta të fundit janë më interesantë e më të volitshëm për përdorim. E ardhmja e botimeve i takon këtyre të fundit dhe këtë rrugë kanë marrë edhe shtëpitë më të dëgjuara botuese të kësaj fushe. 


Pjesëmarrja dhe ndihmesa juaj ka vlerë të pazëvendësueshme, qoftë edhe vetëm për faktin se ju, përdoruesit, jeni me qindra, të mos them më tepër, ndërsa unë vihem në pozita pritëse që ditën e parë të takimit me ju, aq më tepër kur, gjatë hartimit kam qenë i vetëm -- hollë-hollë jo krejt i vetëm, sepse armata e "ndihmësave" të internetit s'ka fund. 


Uroj që zhgënjimi juaj e imi bashkë të jetë sa më i vogël. Do t'ua di për nder që vërejtje e qortime çdolloji të mi dërgoni në adresën [email protected]


Autori 


Nëntor 2016